Հակիրճ` հայ-մոլդովական հարաբերությունների մասին

09.11.2017 | 18:02 | Foreign Policy

Sorry, this entry is only available in Armenian. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Այսօր՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 9-ին, Երևան է ժամանում Մոլդովայի նախագահ Իգոր Դոդոնը:

Ընդհանուր առմամբ, սա հայ-մոլդովական հարաբերությունների պատմության մեջ Մոլդովայի նախագահի առաջին այցն է Հայաստան, իսկ ահա ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այցելել է Մոլդովա 2013թ. հուլիսին: Այդ այցը, սակայն, կրում էր աշխատանքային բնույթ, ուստի Դոդոնի երևանյան այցը առաջին պաշտոնական այցն է երկու երկրների հարաբերությունների շրջանակներում:

Մինչ այս, համաձայն ՀՀ ԱԳՆ կայքի՝ աշխատանքային այցերով Հայաստան են ժամանել մոլդովացի այլ պաշտոնյաներ: Մասնավորապես, 2012թ. դեկտեմբերին Երևան են ժամանել Մոլդովայի վարչապետ Վլադ Ֆիլատը և Արևելյան գործընկերության և եվրոպական ինտեգրման նախարար Յուրի Լյանկեն: 2013 թվականի սեպտեմբերին Հայաստան է այցելել նաև Լյանկեին իր պաշտոնում փոխարինած Նատալյա Գերմանը:

Ինչպես հայտնի է, Մոլդովան Հայաստանի, Վրաստանի, Ուկրաինայի, Բելառուսի և Ադրբեջանի հետ մասնակցում է ԵՄ Արևելյան գործընկերության ծրագրին և, ի տարբերություն Հայաստանի, 2013 թվականին ստորագրել է ԵՄ հետ Ասոցացման ու Խորը և համապարփակ առևտրի մասին համաձայնագիրը:

Մոլդովայում, սակայն, հետագայում տեղի են ունեցել քաղաքական փոփոխություններ, ինչի արդյունքում 2016թ. նոյեմբերին տեղի ունեցած նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում հաղթանակ է տարել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման և եվրասիական ինտեգրացիոն ծրագրերին միանալու կողմնակից Իգոր Դոդոնը:

Դոդոնի՝ Մոլդովայի հանրապետության սոցիալիստների կուսակցությունը, խորհրդարանում  մեծամասնություն չունի և էականորեն զիջում է պրոեվրոպական կուսակցություններին: Այդ իսկ պատճառով Մոլդովայում Դոդոնի լիազորությունները խիստ սահամանափակ են, այդ թվում՝ արտաքին քաղաքականության հարցում: Այսպես, չնայած Դոդոնի պրոռուսական կեցվածքին և Մոսկվայի հետ ջերմ հարաբերություններին, Մոլդովան հրաժարվեց ընդունել ՌԴ փոխվարչապետ Դմիտրի Ռոգոզինին տեղափոխող ինքնաթիռը, ավելին՝ Մոլդովայի ԱԳՆ-ն Ռոգոզին հռչակեց անցանկալի անձ:

Ներկայում Մոլդովայում ավելի մեծ իշխանության է տիրապետում խորհրդարանական մեծամասնության՝ Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Պավել Ֆիլիպը, ով զբաղեցնում է երկրի վարչապետի պաշտոնը: Վերջերս այդ երկրի պաշտպանության նախարարի նշանակման հետ կապված պատմությունը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ Դոդոնի քաղաքական հենակները չափազանց թույլ են: Մասնավորապես, Դոդոնը չկարողացավ կանխել պաշտպանության նախարարի պաշտոնում Ֆիլիպի առաջադրած թեկնածուի նշանակումը, իսկ երկրի սահմանադրական դատարանը նշանակման արարողությունն իրականացնելու համար նախագահի լիազորությունները ժամանակավորապես հանձնեց խորհրդարանի խոսնակին:

Վերադառնալով հայ-մոլդովական հարաբերություններին՝ նշենք, որ համաձայն ՀՀ ԱԳՆ կայքի՝ երկու երկրների միջև ստորագրված են 17 համաձայնագրեր և մեկ հուշագիր:

2014 թվականի տվյալներով՝ երկու երկրների միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է ավելի քան 2.5 միլիոն ԱՄՆ դոլար: Հայաստանը 2014-ին Մոլդովա է արտահանել 527.1 մլն դոլարի ապրանք (հիմնականում՝ ծխախոտի հումք, փայտե տակառներ, դեղամիջոցներ, գրանիտ, բազալտ և այլն) և ներմուծել 2 միլիոն 48 հազար դոլարի ապրանք (հիմնականում՝ գործած գորգեր, արևածաղկի ձեթ, շինարարական դետալներ, խցաններ, շշերի կափարիչներ և այլն):

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորում»


See also