«Էկոնոմիստ ինթելիջենս յունիթի» զեկույցը՝ Հայաստանում ժողովրդավարական գործընթացների մասին

10.01.2019 | 16:31 | Democracy and Human Rights

Sorry, this entry is only available in Armenian and Russian. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in this site default language. You may click one of the links to switch the site language to another available language.

Հունվարի 9-ին «Էկոնոմիստ ինթելիջենս յունիթ» բրիտանական հեղինակավոր հետազոտական և խորհրդատվական ընկերությունը հրապարակել է իր ամենամյա հաշվետվությունը ժողովրդավարության վերաբերյալ: «Ժողովրդավարության ինդեքս 2018․ Ես նույնպե՞ս. Քաղաքական մասնակցություն, ցույցեր և ժողովրդավարություն» վերնագիրը կրող զեկույցը ներկայացնում է ամփոփ տեղեկատվություն՝ աշխարհի 165 երկրներում և 2 անկախ տարածքային միավորներում ժողովրդավարության նախորդ տարվա ընթացքում եղած միտումների մասին։ Այս անգամ հետազոտությունը մանրամասն անդրադառնում է Հայաստանում ժողովրդավարացման գործընթացներին։

Բարելավում և անկում

Զեկույցը նշում է, որ անցյալ տարի Հայաստանում, Մակեդոնիայում, Էկվադորում, Հաիթիում և Թունիսում արձանագրվել է ժողովրդավարական զգալի բարելավում: Ընդ որում, ըստ «Էկոնոմիստ ինթելիջենս յունիթի», Հայաստանում, Մակեդոնիայում և էստոնիայում ժողովրդավարական գործընթացները դրական են անդրադարձել Արևելյան Եվրոպայի հավաքական ցուցանիշի վրա, թեև տարածաշրջանի 28 երկրներից 11-ը արձանագրել են ժողովրդավարության անկում։ Ավտորիտար միտումներ արձանագրած երկրների ցանկում են Ռուսաստանը և Վրաստանը։ Ընդ որում, Վրաստանը արձանագրել է տարածաշրջանի ամենակտրուկ անկումը. 2017 թվականի 5.93 ցուցանիշն անկում է ապրել՝ դառնալով 5․50։

Հայաստանի ցուցանիշը  

Ինչպես և անցյալ տարի, այս տարի էլ Հայաստանը դասվել է «հիբրիդային ռեժիմների» շարքին, սակայն 2017-ին ՀՀ-ն երկրների ցանկում զբաղեցնում էր 111-րդ հորիզոնականը, իսկ այս տարի՝ 103-րդը (1-ին տեղում ամենաժողովրդավար երկիրն է, իսկ 165-րդում՝ ամենավտորիտար)։ Հայաստանին ցանկում նախորդում են Բոսնիա և Հերցոգովինան՝ 101-րդ տեղում և Հաիթին՝ 102-րդ հորիզոնականում, և հաջորդում են Բուրկինա Ֆասոն և Սիերա Լեոնեն։ Զեկույցի համաձայն, երկրները, ըստ իրենց կառավարման համակարգի, դասակարգվում են չորս հիմնական խմբի՝ «լիարժեք ժողովրդավարություններ» (8-10 միավոր), «թերի ժողովրդավարություններ» (6-8 միավոր), «հիբրիդային ռեժիմներ» (4-6 միավոր) և «ավտորիտար ռեժիմներ» (4 և ցածր միավոր)։ Անցյալ տարի ևս Հայաստանը «հիբրիդային ռեժիմների» շարքում էր, սակայն անցյալ տարվա համանման զեկույցի համաձայն, ՀՀ ցուցանիշը 4․11 միավոր էր, իսկ այս տարի այդ միավորը բարելավվել է և դարձել 4․79։ Հիշեցնենք նաև, որ երկու տարի առաջ նույնանման՝ «Ժողովրդավարության Ինդեքս-2016. «Նողկալիների» վրեժխնդրությունը» զեկույցի համաձայն, Հայաստանը «ավտորիտար ռեժիմների» շարքում էր։

Հայաստանի հավաքական 4․79 ցուցանիշը ձևավորվում է մի շարք ենթացուցանիշների՝ ընտրական գործընթացների, կառավարության արդյունավետ գործունեության, քաղաքական մասնակցության, քաղաքական մշակույթի և քաղաքացիական ազատությունների ցուցանիշների հիման վրա։ Ըստ զեկույցի, 2017 թվականի ենթացուցանիշներից կայուն է մնացել միայն քաղաքացիական ազատությունների ցուցանիշը, մինչդեռ մյուս ենթացուցանիշները զգալիորեն բարելավվել են։

Հայաստանի ցուցանիշները՝ ըստ «Էկոնոմիստ Ինթելիջենս Յունիթի» 2017 և 2018 թվականների զեկույցների


Հայաստանի ներքաղաքական գործընթացների մասին

Զեկույցը նշում է, որ Հայաստանում 2018 թվականին տեղի ունեցած «Թավշյա հեղափոխության» արդյունքում Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը և Նիկոլ Փաշինյանի նշանակումը ՀՀ վարչապետի պաշտոնին, Երևանի ավագանու և ՀՀ խորհրդարանական ընտրությունները, ինչպես նաև հետագա հակակոռուպցիոն արշավը բարելավել է Հայաստանի կառավարության հաշվետվողականությունն ու թափանցիկությունը։ Ըստ զեկույցի, այս գործընթացները նաև հանգեցրել են կառավարության և քաղաքական կուսակցությունների հանդեպ վստահության աճի։

Աննա Փամբուխչյան

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորում»

 


See also